Umowa zlecenia — co powinna zawierać i na co uważać

Umowa zlecenia — podstawowe cechy

Umowa zlecenia (art. 734 KC) to umowa cywilnoprawna, w której zleceniobiorca zobowiązuje się do starannego działania — nie gwarantuje wyniku, ale zobowiązuje się działać w sposób właściwy. To odróżnia ją od umowy o dzieło (gdzie liczy się efekt końcowy).

Umowy zlecenia nie reguluje Kodeks pracy, lecz Kodeks cywilny — to oznacza mniej ochrony dla zleceniobiorcy niż dla pracownika.

Co musi zawierać umowa zlecenia

Dobra umowa zlecenia powinna precyzować:

1. Dane stron — zleceniodawca i zleceniobiorca (imię, nazwisko/firma, adres, PESEL/NIP)

2. Przedmiot zlecenia — dokładny opis czynności (im precyzyjniej, tym lepiej)

3. Termin realizacji — od kiedy do kiedy lub w jakim czasie

4. Wynagrodzenie — kwota, termin płatności, czy to brutto czy netto

5. Sposób rozliczenia — jednorazowo, miesięcznie, po etapach

6. Możliwość powierzenia podwykonawcy — czy zleceniobiorca może zlecić komuś innemu

7. Prawo wypowiedzenia — umowa zlecenia może być wypowiedziana przez każdą stronę w każdym czasie; warto określić okres wypowiedzenia

8. Prawa autorskie (jeśli dotyczy) — czy zleceniodawca nabywa prawa do efektów pracy

Minimalna stawka godzinowa

Od 2017 roku obowiązuje minimalna stawka godzinowa przy umowach zlecenia dla osób fizycznych. W 2026 roku wynosi 28,10 zł brutto za godzinę.

Zleceniobiorca ma prawo żądać informacji o łącznej liczbie godzin przepracowanych w danym miesiącu. Warto prowadzić ewidencję godzin i wymagać jej podpisywania.

Składki ZUS przy umowie zlecenia

Obowiązkowo:

• Emerytalne i rentowe (chyba że zleceniobiorca jest już ubezpieczony z innego tytułu z co najmniej minimalnym wynagrodzeniem)
• Wypadkowe
• Zdrowotne (zawsze)

Dobrowolnie:

• Chorobowe (kluczowe dla zasiłku chorobowego i macierzyńskiego)

Przy zbiegu kilku umów zlecenia — obowiązkowe składki emerytalne i rentowe odprowadza się od każdej umowy, aż suma podstaw osiągnie minimalne wynagrodzenie. Warto to sprawdzić.

Na co uważać jako zleceniobiorca

Brak ochrony przed wypowiedzeniem

Zleceniodawca może wypowiedzieć umowę w każdym czasie bez podawania przyczyny. Jeśli zależy Ci na ochronie — negocjuj zapis o minimalnym okresie wypowiedzenia i odszkodowaniu za wcześniejsze rozwiązanie.

Brak płatnego urlopu

Umowa zlecenia nie daje prawa do urlopu wypoczynkowego. Przerwy w pracy nie są płatne, chyba że umowa tak stanowi.

Kary umowne

Sprawdź czy umowa nie zawiera nadmiernych kar umownych za niewykonanie lub opóźnienie. Sądy mogą miarkować rażąco wygórowane kary, ale lepiej wynegocjować rozsądne warunki na wstępie.

Zakaz konkurencji

Zapis zakazujący pracy dla konkurencji po zakończeniu umowy musi mieć ograniczony zakres i czas — i zazwyczaj powinien przewidywać odszkodowanie.

Kiedy ZUS lub sąd może uznać zlecenie za umowę o pracę

Jeśli "zlecenie" w rzeczywistości spełnia cechy umowy o pracę (praca pod kierownictwem, w miejscu i czasie wskazanym przez zleceniodawcę, osobiście), ZUS lub sąd może przekwalifikować ją na umowę o pracę. Konsekwencje: zaległe składki i uprawnienia pracownicze.

Gotowe wzory umów zleceń i innych umów

Wzory umów zlecenia, o dzieło, o współpracy i umów sprzedaży — z pełnymi klauzulami chroniącymi obie strony — znajdziesz w kategorii Umowy i kontrakty. PDF do podpisu za 29 zł.